Son Kİtap İncelemelerİm
📚BOYUN EĞMEYEN KADINLAR- Bahar Eriş
✨Tarih, “dâhi” dediğinde hep erkekleri gösterdi.
Ama tarih sayfalarının kenarlarında hep :
görünmez kılınmış, bastırılmış, ama vazgeçmeyen kadınlar.
Bahar Eriş, Boyun Eğmeyen Kadınlar’da bu sessiz ışığı görünür kılıyor.
Frida Kahlo’dan Suat Derviş’e,
Furuğ Ferruhzad’dan Maya Angelou’ya,
Yayoi Kusama’dan Nergis Muhammedi’ye…
✨Bu kadınlar sadece büyük eserler üretmediler.
Onlara biçilen rolleri reddettiler.
“Dâhi”nin neye benzediğini yeniden yazdılar.
✨Eriş; otizmli, disleksili, ruhsal kırılganlıkları olan,
ya da ileri yaşta üretmeye devam eden kadınları da bu hikâyenin merkezine koyuyor.
✨Çünkü yetenek bir kalıba sığmaz.
✨Zekâ tek bir tipe ait değildir.
Bu kitap,
çiçek açmak için direnmek zorunda kalan
tüm kadınlar için. 🌿
📒José Saramago – Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş
🌙Bir yılbaşı günü ülkede kimse ölmemeye başlıyor.
İlk anda bu bir mucize gibi görünüyor.
“Keşke ölüm olmasa” diyoruz.
Ama çok geçmeden anlaşılıyor ki ölüm sadece bir son değil, bütün bir düzenin temel direği.
🟡Kilise panikliyor.
Sigorta şirketleri hesap yapamıyor.
Hastaneler, huzurevleri, cenaze evleri çöküyor.
Yaşlılar, komadakiler, ölümcül hastalar… kimse ölemiyor ama herkes yük olmaya başlıyor.
🟡Saramago burada devleti, dini, ekonomiyi ve insanın ikiyüzlü ahlakını büyük bir ironiyle masaya yatırıyor.
🌙Sonra ölüm geri dönüyor.
Ama bu kez bir kadın olarak.
İnsanlara eflatun zarflarla, öleceklerini haber veren mektuplar gönderiyor.
Ta ki bir mektup yerine ulaşmayana kadar…
Bir viyolonselciye.
Ve ölüm, ilk kez bir insana âşık oluyor.
⭐️Roman tam burada başka bir şeye dönüşüyor:
Soğuk bir alegoriden, kırılgan bir aşk hikâyesine.
⚠️Saramago bize şunu soruyor:
Ölümsüzlük gerçekten bir kurtuluş mu, yoksa en büyük felaket mi?
Ve kitap başladığı yere dönerek bitiyor:
“Ertesi gün hiç kimse ölmedi.”
Bazen hayat, ancak bitebildiği için anlamlıdır. 🖤
📚Georgi Gospodinov – Bahçıvan ve Ölüm
v“Babam bahçıvandı. Şimdi bir bahçe.”
Roman daha ilk cümlesinde neyle karşılaşacağımızı söylüyor: bir kayıpla, ama aynı zamanda bir dönüşümle.
“Babamın beni arayıp yolların nasıl olduğunu sormadığı ve dikkatli sürmemi tembihlemediği ilk yolculuğum.” Mesela bu cümleler beni ağlattı. Duygusal bir yolculuğa hazır olun derim.
Bahçıvan ve Ölüm, bir babanın ölümünü anlatan kişisel bir yas değil; aynı zamanda ölümün beden, zaman, hafıza ve anlatı üzerindeki etkisini düşünmeye çağıran sakin ama sarsıcı bir kitap.
Gospodinov, babasının hastalığını ve çözülüşünü anlatırken ölümü dramatize etmiyor; tam tersine, onu gündelik, sessiz ve kaçınılmaz hâliyle karşımıza koyuyor.
Roman boyunca hastane raporları, tıbbi terimler ve bahçenin döngüsel dili iç içe geçiyor. Modern tıbbın soğuk diliyle toprağın sabırlı bilgeliği yan yana duruyor.
Bahçe, kitabın kalbi. Toprak hem yaşamı besliyor hem ölümü kabul ediyor. Baba toprağa yaklaşırken, oğul yazıya tutunuyor.
Bahçıvan ve Ölüm, ölümü romantikleştirmiyor; onu anlamaya çalışıyor. Sessiz, sade ve kırılgan diliyle okuru şuna ikna ediyor:
Ölüm, hayatın boşluğunu değil, anlamını açığa çıkarır